آمریکا از عراق رفت اما بغداد در کنترل فدرال رزرو است

روز گذشته به‌طور رسمی، آمریکا به حضور نظامی‌اش در عراق پایان داد و سرانجام یکی از اهداف محور مقاومت در بخشی از جغرافیای منطقه محقق شد، اما آیا این به معنای عدم حضور واقعی ایالات متحده در عراق است؟ درآمدهای نفتی عراق مستقیماً به حساب‌های فدرال رزرو آمریکا واریز می‌شود و بغداد برای هزینه‌کرد دارایی‌های خود نیاز به مجوز واشنگتن دارد. همین موضوع، دست دولت عراق را برای انجام اقداماتی مطابق منافع ملی خود بسته است. دولت عراق در تازه‌ترین اقدام تحت تأثیر همین ابزار، پروازهای مشترک با ایران که میلیون‌ها دلار درآمد را نصیبش می‌کرد، لغو کرد.
عراق با در اختیار داشتن ۱۴۵ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده، یکی از بزرگ‌ترین دارندگان نفت جهان بوده و همچنین با تولید روزانه ۴/۴میلیون بشکه، پنجمین تولیدکننده نفت جهان محسوب می‌شود.
صادرات نفت خام به‌عنوان ستون فقرات اقتصاد عراق، بیش از ۹۰درصد بودجه سالانه این کشور را تأمین می‌کند. با این حال درآمد نفتی ۸۰میلیارد دلاری که باید تأمین‌کننده رفاه مردم این کشور باشد، مستقیماً به حساب‌های بانک مرکزی عراق در فدرال رزرو نیویورک واریز می‌شود و تحت نظارت مستقیم وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد. به عبارت دیگر، عراق برای استفاده از درآمد نفتی خود و حتی برای پرداخت حقوق کارمندانش، نیاز به اجازه واشنگتن دارد.
ریشه این سلطه مالی را باید در روزهای ابتدایی اشغال نظامی عراق جست‌وجو کرد. در ۲۲ می ۲۰۰۳ شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ۱۴۸۳ را با پیشنهاد آمریکا تصویب کرد که بر اساس آن، صندوق توسعه عراق (DFI) برای جمع‌آوری درآمدهای نفتی این کشور ایجاد شد. در همان روز، جورج بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، فرمان اجرایی ۱۳۳۰۳ را صادر کرد. این فرمان اجرایی که سالانه توسط رؤسای جمهور آمریکا تصویب می‌شود، عملاً کنترل تمامی درآمدهای نفتی عراق را در اختیار واشنگتن قرار داده است. برنامه‌ای که در آن زمان «اقدامی موقت برای بازسازی» خوانده می‌شد، اکنون با گذشت بیش از دو دهه، به ابزار سلطه مالی آمریکا بر عراق تبدیل شده است .
واشنگتن در طول این سال‌ها، بارها از این ابزار برای اعمال فشار به بغداد استفاده کرده که برخی نمونه‌های آن، به ماه‌های اخیر برمی‌گردد. برای نمونه در جریان انتخاب نخست وزیر عراق، ترامپ به صورت علنی هشدار داد اگر نوری المالکی نخست وزیر شود، کمک‌های آمریکا به عراق قطع خواهد شد. همچنین در جریان جنگ آمریکا و ایران، واشنگتن با هدف فشار و اجبار دولت عراق برای مقابله با گروه‌های مقاومت، ارسال یک محموله هوایی شامل ۵۰۰ میلیون دلار از درآمدهای نفتی عراق را متوقف کرد. همچنین چندی بعد، وزارت خزانه‌داری آمریکا، علی معارج البهادلی، معاون وزیر نفت عراق و چندین شرکت وابسته به گروه‌های مقاومت را تحریم کرد. این نمونه‌ها الگویی آشکار را نشان می‌دهد؛ آمریکا هر زمان که اراده کند، می‌تواند درآمدهای نفتی عراق را با این دلیل که دولت عراق، اقدامات خلاف منافع آمریکا انجام می‌دهد، مسدود کند. در تازه‌ترین اقدام نیز، دولت جدید عراق با فشار آمریکا پروازهای مشترک با ایران را لغو کرد؛ اقدامی که میلیون‌ها دلار به اقتصاد عراق ضربه می‌زند و مردم بغداد، بصره و دیگر شهرهای عراق نیز در تجمعاتی به آن اعتراض کردند.
عراق برای رهایی از این بن‌بست، باید مکانیسم تسویه مالی خود را عوض کند و وابستگی به دلار را از بین ببرد تا نفوذ آمریکا در عرصه سیاست داخلی و خارجی خود را کاهش دهد. راهکار عملی در دو گام خلاصه می‌شود:
راهکار اول، فروش غیردلاری نفت در قالب تفاهمات عراق با خریداران نفتی است. به عنوان مثال چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت عراق، همواره از دلارزدایی در تجارت انرژی استقبال کرده و عراق می‌تواند در توافقی مشترک با پکن، نفت خود را به یوآن بفروشد.
راهکار دوم تسویه با طلاست. به عنوان نمونه ایران به عنوان تأمین‌کننده گاز و یکی از سه شریک تجاری اصلی عراق، سالانه میلیاردها دلار با این کشور تبادلات مالی دارد ولی به علت سلطه مالی آمریکا، دولت عراق نتوانسته بدهی گازی ایران را پرداخت کند و این بدهی در سال ۲۰۲۳ به ۱۲ میلیارد دلار رسیده است.
عراق برای تسویه بدهی خود به ایران و ایجاد جریان پایدار گاز می‌تواند مابه‌ازای بدهی ایران را به وسیله طلا پرداخت کند.
این اقدام می‌تواند ضمن تأمین پایدار گاز برای مردم عراق و جلوگیری از خاموشی‌های مکرر، کانال پرداخت امن و غیر قابل تحریمی میان بغداد و تهران ایجاد کند.